Muốn vận hành ổn định, bền bỉ và đạt hiệu suất cao thì công tác bảo trì, bảo dưỡng định kỳ là yếu tố bắt buộc. Việc kiểm tra bơm, van, đường ống, bồn chứa và toàn bộ hệ thống chuyên dụng giúp ngăn ngừa hư hỏng, duy trì áp lực phun mạnh, giảm chi phí sửa chữa và đảm bảo an toàn trong suốt quá trình vận hành. Đây chính là giải pháp quan trọng để xe luôn hoạt động trơn tru và đáp ứng tốt mọi nhu cầu tưới cây, rửa đường hay cấp nước công trình.
Bảo trì, bảo dưỡng định kỳ là yếu tố quan trọng giúp xe bồn chở nước vận hành ổn định
Tại sao cần bảo dưỡng định kỳ xe bồn chở nước?
Bảo dưỡng định kỳ là yếu tố quan trọng giúp xe bồn chở nước vận hành ổn định, bền bỉ và an toàn, đồng thời phát hiện sớm các hư hỏng, giảm chi phí sửa chữa và kéo dài tuổi thọ thiết bị.
- Giảm thiểu hư hỏng đột ngột: Bảo dưỡng kịp thời giúp xử lý các sự cố phổ biến như bơm nước không lên áp, súng phun quay nặng hoặc kẹt, tắc đường ống, van rò rỉ, mặt bích kẹt hoặc oxy hóa, từ đó hạn chế hư hỏng nghiêm trọng và chi phí thay thế lớn.
- Duy trì hiệu suất phun - rửa - tưới: Kiểm tra công suất bơm, tình trạng ống, van và áp lực hệ thống giúp lực phun luôn mạnh, đều và xa, đảm bảo hiệu quả vận hành tối ưu.
- Tăng tuổi thọ hệ thống thủy lực: Thay dầu bơm định kỳ, vệ sinh đường ống và ổ trục giúp tránh quá tải, giảm hao mòn và giữ hệ thống hoạt động mát mẻ, bền lâu.
- Đảm bảo an toàn cho người vận hành: Bảo dưỡng đúng chuẩn ngăn ngừa rò rỉ, áp lực nước không kiểm soát, vỡ ống hoặc trơn trượt, đảm bảo vận hành an toàn và hiệu quả.
Bảo dưỡng định kỳ không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn là yếu tố then chốt giúp kéo dài tuổi thọ và duy trì hiệu suất vận hành của xe bồn chở nước. Việc kiểm tra, vệ sinh và bảo trì các bộ phận quan trọng như bơm, đường ống và van giúp phát hiện sớm hư hỏng, đảm bảo xe hoạt động ổn định, lực phun và lưu lượng nước luôn tối ưu. Đồng thời, bảo dưỡng định kỳ giảm rủi ro cho người vận hành và hạn chế chi phí sửa chữa phát sinh.
Bảo dưỡng bồn chứa nước
Quy trình bảo dưỡng chi tiết theo từng hạng mục
Bảo dưỡng bồn chứa nước
Bảo dưỡng bồn chứa nước là bước quan trọng giúp đảm bảo an toàn vận hành và kéo dài tuổi thọ của xe bồn. Vì bồn chịu tải trọng lớn và thường tiếp xúc với nước, bùn đất, hóa chất nhẹ nên cần thực hiện các kiểm tra và vệ sinh định kỳ.
- Kiểm tra bề mặt bồn: Quan sát kỹ để phát hiện các vết móp méo, nứt hàn hoặc dấu hiệu hoen gỉ, đảm bảo bồn luôn chắc chắn.
- Kiểm tra độ kín nắp bồn: Gioăng cao su phải còn mềm, đóng mở nhẹ, tránh rò rỉ nước trong quá trình vận hành.
- Vệ sinh bồn: Loại bỏ cặn bẩn, rong rêu và bùn đất bên trong để đảm bảo dòng chảy thông suốt, tránh tắc nghẽn đường ống.
- Kiểm tra thanh chống và giá đỡ: Đảm bảo tất cả kết cấu giữ bồn vững chắc khi xe chở đầy tải, giảm rung lắc và nguy cơ hư hỏng.
Bảo dưỡng hệ thống bơm nước
Hệ thống bơm chiếm đến 70% hiệu suất vận hành của xe bồn chở nước, do đó cần được kiểm tra và bảo dưỡng định kỳ. Các bước quan trọng bao gồm:
- Kiểm tra âm thanh bơm: Khi bơm vận hành cần lắng nghe tiếng động, nếu phát hiện tiếng rít, rung mạnh hoặc âm thanh bất thường, đó có thể là dấu hiệu phốt bơm bị mòn hoặc thiếu dầu bôi trơn, cần kiểm tra và xử lý kịp thời để tránh hỏng hóc nặng.
- Đo lưu lượng nước: Việc theo dõi lưu lượng nước giúp phát hiện sớm các vấn đề của bơm; nếu lưu lượng giảm dần, có thể là do cánh bơm mòn, cặn bẩn bám trong ống hoặc khớp nối bị lỏng, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất phun và vận hành.
- Thay dầu định kỳ: Để duy trì hiệu suất bơm và kéo dài tuổi thọ hệ thống, xe bồn chạy liên tục nên thay dầu mỗi 2-3 tháng, trong khi xe vận hành ít chỉ cần thay dầu 6 tháng/lần. Việc này giúp bôi trơn các chi tiết bên trong bơm, giảm ma sát, ngăn mòn và đảm bảo áp lực nước luôn ổn định.
- Siết và kiểm tra mặt bích: Kiểm tra tất cả các mặt bích kết nối ống hút và ống xả để đảm bảo kín tuyệt đối. Siết chặt các bu-lông, tránh khe hở làm giảm áp lực phun nước, gây hao hụt lưu lượng và ảnh hưởng hiệu suất vận hành. Việc này giúp hệ thống bơm hoạt động ổn định, an toàn và kéo dài tuổi thọ xe bồn chở nước.
- Bảo dưỡng phốt bơm: Phốt bơm cần được kiểm tra định kỳ để đảm bảo nước không rò rỉ và áp lực luôn ổn định. Khi phát hiện bơm phát ra tiếng kêu lạ, rung mạnh hoặc nước rò ra tại vị trí trục bơm, đó là dấu hiệu phốt đã mòn. Để thay phốt, cần tắt bơm, tháo trục bơm, loại bỏ phốt cũ và lắp phốt mới đúng chiều, siết chặt các chi tiết cố định.
Bảo dưỡng hệ thống bơm nước
Kiểm tra hệ thống van - ống dẫn, đồng hồ đo áp
Những bộ phận này đảm bảo dòng nước được phân phối chính xác, giữ áp lực ổn định và vận hành trơn tru trong suốt quá trình phun. Dưới đây là những hạng mục cần kiểm tra để đảm bảo quá trình vận hành:
- Van hút: Khi vận hành, cần đảm bảo van mở nhẹ, dòng nước chảy đều; nếu van bị nghẹt rác hoặc cặn bám, sẽ làm giảm áp lực hút, ảnh hưởng tới hiệu suất bơm, cần vệ sinh và kiểm tra định kỳ để hệ thống phun hoạt động ổn định và bền bỉ.
- Van xả: Khi vận hành, cần đảm bảo van đóng kín hoàn toàn; nếu phát hiện rò rỉ hoặc đóng mở khó khăn, sẽ làm mất áp lực hệ thống, giảm hiệu quả phun nước và gây hao phí, vì vậy cần kiểm tra, vệ sinh và bảo dưỡng định kỳ để duy trì áp lực ổn định.
- Van phân phối: Khi vận hành, van phải chuyển hướng phun trước - sau - hai bên một cách trơn tru; nếu van kẹt, vận hành nặng hoặc chuyển hướng không mượt, sẽ ảnh hưởng đến phạm vi và hiệu quả phun nước, vì vậy cần kiểm tra, bôi trơn và bảo dưỡng định kỳ để đảm bảo hoạt động ổn định.
- Ống dẫn: Cần đảm bảo không bị nứt, chai cứng hay phồng; bất kỳ hư hỏng nào đều có thể gây rò rỉ nước, giảm áp lực hệ thống và ảnh hưởng đến hiệu suất phun, vì vậy nên kiểm tra định kỳ, thay thế hoặc sửa chữa ngay khi phát hiện dấu hiệu hư hỏng.
- Đồng hồ đo áp: Cần đảm bảo kim dao động ổn định và nhạy, giúp người vận hành theo dõi áp suất hệ thống chính xác, kịp thời phát hiện áp lực quá cao hoặc quá thấp để điều chỉnh, tránh hư hỏng bơm và ống dẫn.
Ngoài ra, nếu van vận hành khó khăn hoặc kẹt, cần bôi trơn hoặc thay ron mới để đảm bảo đóng mở trơn tru, duy trì áp lực ổn định và kéo dài tuổi thọ hệ thống. Việc kiểm tra định kỳ các van, ống dẫn và đồng hồ đo áp giúp toàn bộ hệ thống hoạt động an toàn, hiệu quả và bền bỉ trong mọi điều kiện.
Bảo dưỡng hệ thống van nước, ống dẫn và súng phun
Bảo dưỡng súng phun và hệ thống phun sau
Súng phun 360° là công cụ quan trọng nhất khi tưới cây hoặc rửa đường. Dưới đây là cách bảo dưỡng súng phun để đảm bảo hoạt động mạnh, đều và bền bỉ trong mọi điều kiện:
- Làm sạch đầu phun: Dùng nước sạch xả trực tiếp vào đầu phun để loại bỏ đất cát, bùn hoặc cặn bám bên trong, tránh tình trạng tia phun bị lệch hoặc yếu.
- Kiểm tra bộ phận xoay: Khi vận hành, súng phải xoay trơn tru, không bị khựng hoặc quay chậm. Nếu phát hiện giật cục, cần vệ sinh và bôi trơn ngay để đảm bảo góc xoay đủ 360°.
- Bôi trơn các khớp xoay: Khớp xoay là nơi hoạt động liên tục nên dễ khô dầu. Việc bôi trơn định kỳ giúp súng chuyển hướng mượt mà và tăng tuổi thọ.
- Kiểm tra ren bắt súng: Ren lỏng hoặc nứt có thể gây rò rỉ nước, làm giảm lực phun. Cần siết lại hoặc thay mới nếu ren bị mòn.
- Thay gioăng súng: Nếu áp lực phun yếu, tia bị xé hoặc súng rò nước, nguyên nhân thường do gioăng đã chai hoặc mòn. Thay gioăng mới sẽ giúp khôi phục lực phun và độ ổn định của tia nước.
Bảo dưỡng xe cơ sở (động cơ - gầm - điện)
Ngoài các bộ phận chuyên dụng của thùng bồn, xe tải cơ sở cũng cần được kiểm tra và bảo dưỡng định kỳ để đảm bảo vận hành ổn định, an toàn và bền bỉ:
- Động cơ: Thay dầu máy đúng định kỳ theo quãng đường; vệ sinh lọc gió để động cơ hít khí sạch; kiểm tra lọc nhiên liệu và theo dõi áp suất dầu để đảm bảo hiệu suất vận hành.
- Hệ thống phanh: Kiểm tra má phanh, tang phanh, canh chỉnh phanh đều hai bên, đảm bảo xe dừng an toàn khi chở đầy nước.
- Lốp xe: Kiểm tra áp suất lốp, quan sát độ mòn, vết cắt hoặc phù lốp để tránh nguy cơ nổ lốp hoặc mất lái khi vận hành.
- Hệ thống điện: Kiểm tra cầu chì, dây điện khu vực bơm; đảm bảo công tắc điều khiển phun hoạt động tốt và không xảy ra sự cố ngắn mạch.
- Hệ thống làm mát: Bổ sung nước làm mát, kiểm tra két nước có bị cặn, đóng bùn hay rò rỉ để động cơ không bị quá nhiệt trong quá trình vận hành.
Vệ sinh xe sau mỗi ca làm việc
Vệ sinh xe bồn chở nước là hạng mục thường bị bỏ qua nhưng cực kỳ quan trọng để duy trì hiệu suất và độ bền của hệ thống.
Nguyên nhân cần vệ sinh:
- Nước bẩn, đất, cát bám vào súng phun làm giảm lực phun.
- Rác bám vào lưới lọc dễ gây tắc bơm.
- Đường ống lâu ngày không rửa sẽ đóng rong, giảm lưu lượng nước.
Khuyến nghị vệ sinh:
- Xả sạch nước còn lại sau mỗi ca làm việc.
- Rửa lại các đầu phun bằng nước sạch.
- Tháo lưới lọc và vệ sinh hàng ngày để tránh tắc nghẽn.
- Không để nước bẩn đọng lâu trong bồn, đảm bảo nước luôn sạch và hệ thống vận hành trơn tru.
Nên bảo dưỡng xe bồn chở nước theo lịch định kỳ để xe luôn vận hành ổn định
Lịch bảo dưỡng tiêu chuẩn cho xe bồn chở nước
Để đảm bảo xe bồn chở nước vận hành ổn định, an toàn và bền bỉ, việc thực hiện bảo dưỡng định kỳ là vô cùng quan trọng. Lịch bảo dưỡng chuẩn giúp doanh nghiệp duy trì hiệu suất phun - rửa - tưới, giảm chi phí sửa chữa và kéo dài tuổi thọ thiết bị. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết các hạng mục cần kiểm tra theo từng tần suất.
Bảo dưỡng hàng ngày
Kiểm tra xe trước và sau mỗi ca làm việc giúp phát hiện sớm các vấn đề, tránh hư hỏng nghiêm trọng:
- Kiểm tra rò rỉ nước: Phát hiện kịp thời các van, ống hoặc khớp nối bị hở.
- Kiểm tra hoạt động bơm: Đảm bảo bơm vận hành trơn tru, áp lực ổn định.
- Làm sạch đầu phun: Xả sạch cặn bẩn, đất cát để duy trì lực phun mạnh và đều.
- Kiểm tra van đóng/mở: Đảm bảo van vận hành nhẹ nhàng, không bị kẹt.
Bảo dưỡng hàng tuần
Bảo dưỡng tuần giúp hệ thống chuyên dụng hoạt động ổn định và tránh hao mòn:
- Siết chặt khớp nối và mặt bích: Ngăn rò rỉ nước, duy trì áp lực phun.
- Kiểm tra áp lực phun: Đảm bảo lực phun đều, xa và mạnh.
- Vệ sinh lưới lọc hút: Loại bỏ rác, cặn bẩn, tránh tắc bơm.
Bảo dưỡng hàng tháng
Kiểm tra kỹ lưỡng các bộ phận quan trọng giúp hệ thống hoạt động bền bỉ:
- Thay dầu bơm định kỳ: Duy trì độ trơn tru, tránh mài mòn các chi tiết.
- Vệ sinh bồn chứa: Loại bỏ cặn bẩn, rong rêu, đảm bảo nước sạch và hệ thống phun ổn định.
- Kiểm tra toàn bộ hệ thống đường ống: Phát hiện nứt, chai cứng, phồng hoặc rò rỉ.
Bảo dưỡng mỗi 3-6 tháng
Kiểm tra toàn diện các chi tiết hao mòn và bộ phận chuyên dụng:
- Kiểm tra tổng thể hệ thống chuyên dụng: Bơm, phốt, van, súng phun, đồng hồ đo áp.
- Thay các gioăng, ron đã chai: Đảm bảo độ kín khít, tránh thất thoát nước.
- Kiểm tra phốt bơm: Ngăn rò rỉ, duy trì áp lực và lưu lượng nước ổn định.
Bảo dưỡng 12 tháng
Bảo dưỡng toàn diện để duy trì tuổi thọ xe và hiệu suất hoạt động:
- Bảo dưỡng tổng thể toàn bộ xe: Ngăn rò rỉ, duy trì áp lực và lưu lượng nước ổn định.
- Đại tu hệ thống phun nếu cần: Thay các chi tiết mòn, đảm bảo hoạt động ổn định lâu dài.
Kết luận
Bảo trì và bảo dưỡng định kỳ đóng vai trò quan trọng trong việc giữ cho xe bồn chở nước hoạt động ổn định, bền bỉ và đạt hiệu suất tối ưu. Khi các hạng mục được kiểm tra đúng quy trình, xe sẽ hạn chế tối đa sự cố đột ngột, giảm chi phí sửa chữa lớn và duy trì lực phun - hút luôn ổn định. Đồng thời, việc bảo dưỡng thường xuyên còn giúp đảm bảo an toàn cho người vận hành và tối ưu hóa tuổi thọ toàn bộ hệ thống, mang lại hiệu quả kinh tế lâu dài cho doanh nghiệp.
About the author
APEX Solutions chuyên thiết kế, cải tạo và thi công thùng xe tải đông lạnh/chuyên dùng theo tiêu chuẩn QCVN 09:2024/BGTVT. Với đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm và xưởng sản xuất hiện đại, chúng tôi cam kết mang đến giải pháp tối ưu nhất cho doanh nghiệp.
